Takamatsu Shin – Kiến trúc sư của những kiến trúc không tồn tại

Khi nhắc đến kiến trúc Nhật Bản, chắc hẳn chúng ta đã quá quen thuộc với những cái tên như Tange Kenzo, Tadao Ando, Fujimoto hay Kuma Kengo etc. Ở series lần này, hãy cùng tìm hiểu một cách sơ lược về những nhân vật không kém phần quan trọng trong bản đồ kiến trúc Nhật Bản nhưng vì một lý do nào đó không được truyền thông bên ngoài Nhật Bản biết tới. (câu chuyện này có phần giống trường hợp của Final Fantasy và Dragon Quest vậy, cả 2 đều có sức ảnh hưởng sâu rộng trong văn hóa game ở Nhật Bản, nhưng chỉ có Final Fantasy là được tận hưởng vinh quang quốc tế còn Dragon Quest thì an phận với thị trường trong nước).

Tiểu sử
1948 – Sinh ra tại tỉnh Shimane
1971 – Tốt nghiệp khoa kiến trúc đại học Kyoto
1980 – Hoàn thành chương trình tiến sĩ, thành lập văn phòng kiến trúc Takamatsu Shin
1984 – Giải thưởng của hội kiến trúc dành cho tài năng trẻ cho công trình Origin I
1989 – Giải thưởng cao quý nhất của hội kiến trúc sư Nhật cho công trình KPO Osaka (Ông giành thêm nhiều giải thưởng cao quý khác trong suốt sự nghiệp)
1997 – Trở về trường đại học Kyoto với chức danh giáo sư, giảng dạy và hành nghề
2013 – Nghỉ hưu

Ông nổi tiếng với các bản vẽ tay kinh hoàng, các công trình mang hơi hướng tương lai (Futuristic) các chi tiết ẩn dụ và tạo hình máy móc công nghiệp (mặc dù ông phủ nhận những thiết kế của bản thân lấy cảm hứng từ máy móc)
Với triết lý thiết kế
“Beautiful Architecture are functional”
như một sự đối nghịch, cũng đồng thời là sự bổ sung của riêng ông với triết lý
“Functional Architecture are beautiful”
của Le Corbusier.

Các công trình của ông giống như những pháo đài, mang tính biểu tượng cao, đóng kín với không gian xung quanh, nhưng càng về sau các tác phẩm của ông càng có tính mở và gần với “thực tế” hơn.

Điểm thú vị khi quan sát kiến trúc của ông là chúng ta có thể thấy người của thập niên 80 của thế kỷ trước nghĩ về tương lai như thế nào, với những chi tiết dứt khoát, góc cạnh, và có phần “dystopia”, nếu so sánh với các công trình có tạo hình uốn lượn và tối giản như của Zaha, MAD architect hay chỉ đơn giản là Iphone, nói cách khác, đó là hình dáng, là cách mà thế hệ các nhà thiết kế hiện tại nghĩ về tương lai.

Đối với người viết, ông là một trong số ít các kiến trúc sư sở hữu phong cách vượt qua chủ nghĩa địa phương, sử dụng yếu tố truyền thống không bằng cách trực tiếp thông qua vật liệu hay tạo hình mà qua cách ẩn dụ các chi tiết, không gian sáng tối, đôi khi giống như sự cóp nhặt của một chi tiết ngoài kiến trúc ghép vào bề mặt. Ở một đất nước có luật xây dựng khắt khe như Nhật Bản, việc ông duy trì sự sáng tạo và tạo ra những công trình có bản sắc riêng suốt sự nghiệp hàng chục năm, như một làn gió lạ trong giới kiến trúc Nhật Bản vốn coi trọng chủ nghĩa địa phương, các yếu tố truyền thống trong hiện đại.

Waro Kishi đã nhận xét: Takamatsu là “một kiến trúc sư xây dựng những kiến trúc“ không tồn tại”. Nói như vậy không có nghĩa phong cách của ông đến từ sự sáng tạo độc nhất chỉ của riêng ông, như ông đã từng nói trong một bài phỏng vấn về cách sáng tạo. Đối với ông:

”創造とは、“未知に触れる”というより“無知に触れる”という事かもしれません。”

Sáng tạo có thể chỉ là việc “chạm vào sự thiếu hiểu biết” chứ không phải là “chạm vào cái chưa biết”
(Có thể cắt nghĩa câu này rằng: sáng tạo được sinh ra từ việc học hỏi quá khứ chứ không phải bắt đầu từ sự hư vô)

Ngoài ra cách tạo hình của ông làm ta liên tưởng phần nào đến thế giới tương lai trong Metropolis (1927) của Fritz Lang, và có lẽ nó cũng là một sự gợi ý cho thế giới trong Metropolis (2001).

Do vậy, sự sáng tạo, sau cùng có lẽ là sự tập hợp trong vô thức những chi tiết đọng lại trong ký ức mỗi người khi họ quan sát thế giới.