Ngó (1) Overlap House – Hirata Akihisa

Một series mới trong lúc chờ có thời gian để viết những bài của series cũ (mà thường sẽ mất nhiều thời gian để tìm tòi và lục lọi – thứ mình đang hơi thiếu). Bài viết sẽ trình bày những nhận xét cá nhân vu vơ ngắn gọn, không được trau chuốt (vì không được vào bên trong thì chỉ nhận xét được đến vậy) và những bức ảnh chụp công trình thực tế (thứ mà mình không thiếu).

Hy vọng thông qua loạt bài ngắn này mình có thể tiếp tục kể cho mọi người những công trình khác mà mình ngẫu nhiên, hoặc cố tình gặp trên đường mà không thể đưa vào những bài viết dài hơi.

Đương nhiên, vì sẽ có những công trình được vào (các công trình công cộng, bảo tàng etc) và không được vào (nhà riêng etc), nên ngoài những bức ảnh chụp thực địa sẽ có những bức ảnh và các bản vẽ đã được public trên các trang truyền thông khác để giải thích cho những nhận xét vu vơ của mình.

——————————————

Akihisa Hirata là một trong những kiến trúc sư nổi tiếng của Nhật cùng lứa với Sou Fujimoto, Sambuichi etc. Để đánh giá được phong cách và triết lý của ông thì cần cả một quá trình rà soát lại các tác phẩm cũng như lắng nghe những câu chuyện của người thiết kế (thứ mà mình không có). Nhưng không thể phủ nhận việc ông rất thích mang cây xanh vào trong tất cả các không gian, đồng thời tạo một lộ tuyến liên hoàn trong công trình dù là bằng thủ pháp thiết kế hình khối ngoại thất, hay kiến tạo các con đường trực tiếp đi xuyên qua.

Và công trình lần này – Overlap house được kết hợp cả hai thủ pháp đó.

Công trình nằm khá gần khu vực trung tâm phía Tây Bắc của Tokyo, cách ga Otsuka 8 phút đi bộ và chỉ cách ga Ikebukuro 1 chuyến tàu
Ảnh chụp công trình trên Archdaily 4 năm trước vào năm 2018
Và hiện tại… Công trình đã được phủ xanh như không có sự kiểm soát, khoảng cách giữa thảm thực vật và đường dây điện là khá gần, chắc sẽ cần có một đợt tỉa tót trước khi vào mùa mưa bão,
Dù rằng ở đằng sau có một công trình chung cư 10 tầng đang được xây dựng, nhưng có lẽ sẽ không có vấn đề gì lớn với việc lấy sáng cho thảm thực vật vì công trình nằm ở ngay góc phía nam của ô block
Concept của công trình về cơ bản là các căn hộ với những mảnh vườn riêng biệt dưới mặt đất sẽ được chồng lên nhau theo chiều thẳng đứng và được kết nối bằng các bậc thang xuyên qua các khu vườn đó
Nó ít nhiều làm cho ta liên tưởng đến đồ án concept High rise of homes 1981 của James Wines, với mục đích là giúp cho cư dân có thể tận hưởng những lợi thế văn hóa của trung tâm đô thị (là những tòa nhà cao tầng) mà không phải hi sinh bản sắc riêng và không gian vườn ngoại ô của mình.
Quay trở lại với công trình, ấn tượng đầu tiên là cánh cửa dẫn vào sân trước của căn hộ tại tầng 1 được tráng một lớp gương phản chiếu,
Về cơ bản thì công năng chống trộm là bằng không vì hàng rào nối với cánh cửa chỉ là một sợi xích, có lẽ nhiệm vụ duy nhất của những sợi xích là phân biệt ranh giới trong và ngoài
Cánh cửa rất sang chảnh nhưng không rõ ổ khóa ở đâu, mà thực ra có khóa thì cũng như không vì người bên ngoài có thể vòng tay vào bên trong để mở chốt, nên tóm lại nhiệm vụ chính chắc để cho sang và che tầm nhìn trực tiếp từ bên ngoài vào căn hộ
Lối dẫn lên căn hộ tại tầng 2 và tầng 3 cũng được ngăn bởi một tấm cửa kính tráng gương, sự phản chiếu của thực vật vào bề mặt của tấm cửa đã xóa nhòa đi sự tồn tại của nó.
Hai căn hộ tại 2 tầng này chung một lối đi và một hòm mail box, lối lên khá hẹp chỉ rộng khoảng 800 nên nếu mua đồ đạc bàn ghế thì chắc gia chủ chỉ có thể mua được đồ của Ikea
Một cầu thang khác được làm ở bên hông có lẽ với mục đích là thoát hiểm cho các căn hộ ở tầng 2,3
Có một chiếc cửa sổ của căn hộ tầng 1 mở thẳng ra ngoài đường, đương nhiên là sẽ được kéo rèm kín mít từ sáng đến tối để đảm bảo sự riêng tư
Tấm biển công trình được làm bằng kim loại cùng màu với tấm lợp.
Màu sắc sặc sỡ của các tấm lợp bên ngoài công trình được Akihisa giải thích đó là sự triết xuất của môi trường xung quanh
Như vầy …. đây là một trong nhiều thủ pháp thiết kế quen thuộc của các kiến trúc sư Nhật Bản khi muốn tìm bản sắc địa phương trong công trình của mình, việc đầu tiên là nhìn và phân tích các công trình hiện trạng xung quanh.
Phần lan can được làm bằng hệ lưới và phần tay nắm bằng 1 sợi dây xích mỏng, lý do có lẽ là để tiết kiệm chi phí, cho cây có chỗ bám, đồng thời giảm tối đa sự tồn tại của lan can trên mặt đứng để nhấn mạnh sự hiện diện của thảm thực vật.
Ống nước và các lỗ thông gió, đồng nghĩa với bếp và khu vệ sinh được đặt về phía sau công trình.
Khác với kiến trúc mặt tiền (1 diện) tại VN, công trình tại Nhật hẩu hết luôn tồn tại ở dạng lập thể (4 diện) nên các thể loại ống thiết bị, cục nóng điều hòa luôn được giấu một cách dễ dàng
Khu vườn của căn hộ tại tầng 2. Gọi là vườn nhưng thực ra khả năng sử dụng của khu vườn này khá hạn chế ngoài việc để xe đạp và mấy đồ lỉnh kỉnh. Sợi dây lòng thòng treo ở kia là thiết bị thoát nước cũng được thiết kế để không cản trở tầm mắt nhiều nhất có thể
Nó là 鎖樋 kusari toi loại dây thoát nước mái thường thấy trong các công trình cổ của Nhật
Về không gian xanh, tầng 1 gần như không nhận được ánh sáng trực tiếp của mặt trời đồng thời bị che khuất bởi thảm thực vật, ô cửa sổ duy nhất thì được đặt tiếp xúc với đường giao thông nên gần như không mấy khi được mở, tầng 2 thì gần như trở thành một không gian chiếu nghỉ cho tầng 3 nên khó lòng trở thành một nơi nghỉ ngơi yên tĩnh, chỉ có tầng 3 là có một không gian vườn riêng tư đúng nghĩa
Không gian vườn khá chill trên tầng 3 của công trình.
Phải nói rằng thảm thực vật của công trình rất đẹp, và bản thân công trình đã tạo nên một hiệu ứng cảnh quan tích cực trong đô thị nhàm chán, nó như một sự hỗn loạn hữu cơ của tự nhiên giữa những bức tường beton cứng nhắc (dù rằng đôi khi hỗn loạn quá thì sẽ có cảm giác như một ngôi nhà bị bỏ hoang)

Có thể thấy công trình được phủ xanh từ đầu đến chân, nhưng diện tích không gian xanh chủ yếu được quấn quanh luồng di chuyển qua các tầng, phần không gian xanh có thể sử dụng được là không nhiều, dù rằng việc có mặt không gian xanh (giải quyết phần nhìn) có thể đã là đủ, không cần thiết phải bắc ghế ngồi thưởng hoa mới là sử dụng không gian xanh.

Giả như, nếu công trình đặt yếu tố kinh tế lên hàng đầu, có thể nó sẽ được thiết kế phân ra thành nhiều căn hộ nhỏ hơn, có thể có sân trong lấy sáng và mặt đứng kiên cố, đảm bảo sự riêng tư hơn, nhưng như vậy cũng đồng nghĩa với việc mất đi những khoảng không gian xanh cống hiến cho đô thị và cho công trình. Vả lại, 3 căn hộ với giá 20man/tháng với 5 căn hộ với giá 12man/tháng có lẽ cũng chẳng khác nhau là bao.

Nguồn cung nhà cho người sẽ giảm, nguồn cung cây xanh cho đô thị sẽ tăng, những căn hộ có “designer” (tức là được kiến trúc sư xịn thiết kế) và có không gian vườn tược luôn có giá thuê x1.5 đến x2 lần các căn hộ bình thường, dẫn đến việc những salary-man làm công ăn lương bình thường có thể tiếp cận được với nó vẫn luôn là một giấc mơ xa vời 😦

Giá của cây xanh ở Tokyo là bao nhiêu?

———Tuan Nguyen Quang——

Đăng bởi Tuan Nguyen Quang

A hopeless observer wandering through the world

Bình luận về bài viết này