Ngó (3) Koenji Crossover

Sau một thời gian người viết có việc đi ở ẩn (hay còn gọi là lười), blog sẽ được tiếp tục với những bài viết ngắn gọn và cô đọng hơn.

Chủ đề của series Ngó vẫn là những công trình mà mình có dịp được tham quan và soi mói, có sử dụng nguồn ảnh trên mạng và ảnh hoàn công của công trình (vì mình chụp ảnh xấu).

Công trình lần này là Koenji Crossover.

Crossover là một brand mới về nhà ở cho thuê của tập đoàn điện lực TEPCO, được xây dựng tại khu vực Koenji thuộc quận Suginami, Tokyo, vậy nên cái tên mới là Koenji Crossover. 

Có đến 3 đơn vị tham gia vào giai đoạn tư vấn thiết kế cơ sở, nhưng đơn vị chủ trì giám sát thiết kế ý tưởng là 空間研究所 (Spatial design studio) của Shinohara Satoko – vợ của một kiến trúc sư rất nổi tiếng khác của Nhật là Kuma Kengo. 

Shinohara Satoko cũng không phải là một cái tên xa lạ trong giới kiến trúc Nhật, khi bà là giáo sư của khoa thiết kế kiến trúc, hiệu trưởng của Trường Đại Học Tư Thục Nữ Sinh Nhật Bản (trường nữ sinh lâu đời nhất nước Nhật và là nơi một nữ kiến trúc sư nổi tiếng khác là Kazuyo Sejima theo học), tác giả của nhiều tác phẩm nghiên cứu về không gian sống trong nhà ở, và là một trong những người đầu tiên hiện thực hoá mô hình sharehouse tại Nhật Bản với công trình Share Yaraicho.

Với quy mô khá nhỏ của mình, các công trình mà Spatial design studio thực hiện chủ yếu là các công trình nhà dân và nhà ở tập thể, với nỗ lực kiến tạo những không gian sống mới trong điều kiện không gian bị giới hạn.

Quay trở lại với Koenji Crossover, 5 selling point của công trình mà chủ đầu tư đưa ra là

Thân thiện với môi trường, đạt chuẩn ZEH (Zero Energy House – công trình chỉ sử dụng năng lượng tự cấp từ các nguồn như pin năng lượng mặt trời)
Có khả năng đối phó với thảm hoạ và phục hồi nhanh chóng (Resilience) nhờ vào khác không gian, nguồn dự trữ được bố trí bên trong công trình
Hệ thống trang thiết bị thông minh giúp hỗ trợ cuộc sống tốt hơn
Tạo môi trường kết nối giữa cư dân sống trong cùng toà nhà và cộng đồng dân cư lân cận thông qua các công năng được bố trí tại các tầng thấp
Thiết kế gần gũi với vật liệu gỗ
Tổng thể công trình được tóm tắt lai thành một bức tranh concept như trên.
Không gian tiếp xúc với mặt đường tại tầng 1 và 2 là các không gian đa chức năng, hàng quán cho người dân sống trong và ngoài tòa nhà
Phần không gian lỗ rỗng được bao phủ bởi hệ lam gỗ phía bên trong là không gian giao lưu, tổ chức sự kiện kết nối cho cộng đồng dân cư
Từ tầng 3 trở lên là khu nhà ở, sân thượng thì được phủ bởi các tấm pin mặt trời và chừa một chút không gian thư giãn cho cư dân

Khi đi bộ từ ga tới, hình ảnh đầu tiên đập vào mắt đó là hệ lam gỗ từ trần ban công. Mặt đứng ban công được cấu tạo từ thép expand và các bề mặt kim loại sắp xếp lại, tạo nên hình ảnh mặt đứng khá khác biệt.

Cá nhân mình không thích sự kết hợp này cho lắm, vì hệ lam gỗ chỉ có giá trị trang trí chứ không có một công năng cụ thể, trần ban công thì không được sơn tối màu làm cho hệ lam gỗ trở nên lạc lõng trong tổng thể kiến trúc của tường và thép, còn mặt đứng ban công thì tạo cho mình có cảm giác “chắp vá” giữa các mảng đen-xám-ghi trên nền tường màu trắng phía sau.

Gỗ bị thép lấn át trên mặt đứng, ngôn ngữ theo phương ngang của lam gỗ đang mâu thuẫn với ngôn ngữ theo phương đứng của các thanh trụ ban công và hình ô cờ của các bản thép mặt đứng trên ban công
Tầng 1 đã có một quán cafe thuê lại, tầng 2 là các phòng đa chức năng để đáp ứng với nhu cầu sử dụng cũng như giao lưu của người dân sống tại đây.
Nơi tập trung đầu tiên trước khi thăm quan là khu vực lỗ rỗng bên dưới toà nhà, nơi đây theo ý tưởng ban đầu sẽ là nơi giao lưu của cư dân cả trong lẫn ngoài nhà do đó không gian được bao bọc bởi hệ lam gỗ để tạm cảm giác thân thiện với cư dân.

Sẽ cần thời gian để đánh giá không gian này có được sử dụng hiệu quả như những người thiết kế ra nó mong muốn hay không. So với hình ảnh concept ban đầu về một không gian toàn gỗ và mọi người quây quần bên nhau, một phần lớn diện tích tại đây đã được chuyển đổi làm bãi đỗ xe ô tô và xe đạp, có lẽ là để đáp ứng yêu cầu phát sinh từ chủ đầu tư. 

Theo concept, cư dân sẽ ngồi trên cầu thang lớn này để chill và tham gia sự kiện của khu.
Do việc gắn lam gỗ theo một chiều nghiêng duy nhất nên ở một số góc độ, khi nhìn lên sẽ không còn thấy gỗ nữa mà chỉ thấy hệ khung sắt nền lạnh lẽo ở phía sau, 
Chi tiết thép nền để gắn lam gỗ cũng khá to và lộ. 
Sảnh căn hộ không có nhiều trang trí, chỉ có đèn âm trần, hệ tủ mail box lẫn với màu tường

Không gian hành lang bên trong dẫn đến các căn hộ với trần giật cấp, đèn âm trần, tường trắng và sàn tối màu, một xu hướng trong thiết kế gần đây là tạo các hõm tường (niche) để giảm bớt sự đột ngột giữa các căn hộ và làm cho không gian lối vào trở nên sang hơn. 

Không gian bên trong mỗi căn hộ được phân chia đơn giản và dễ hiểu, một không gian lớn cho sinh hoạt, phục vụ cho nó là các không gian phụ trợ nhỏ hơn được line up kế bên.

Concept không gian 1 căn hộ, không gian lớn được ngăn cách với không gian nhỏ bằng hệ cửa trượt mờ và đặc, việc tháo lắp các tấm cửa mờ và đặc này giúp thay đổi tính riêng tư và tầng bậc của các không gian bên trong căn hộ.
Mặt bằng điển hình Type 1 được tạo ra dựa trên concept này
Sự vắng bóng của các vách ngăn giúp không gian trong và ngoài như được kết nối và làm không gian phòng trở nên rộng hơn.
Các tấm cửa trượt mờ – đặc được thiết kế để có thể dễ dàng di chuyển, đóng mở các không gian bên trong qua đó chuyển đổi mục đích sử dụng của không gian lớn. (ví dụ muốn phòng ăn lớn hơn thì tháo cửa phòng bếp, che khu vực phòng ngủ và ngược lại)

Bề mặt ban công được dán các tấm thép expand giúp đảm bảo cường độ mà vẫn không cản trở tầm nhìn từ trong ra ngoài.

Từ trong nhìn ra ngoài được cũng đồng nghĩa là từ ngoài cũng nhìn được vào trong ,,,,,
Phần tay nắm ban công được cấu tạo từ 2 loại thép, xử lý nhúng kẽm và xử lý phốt phát. Hai loại xử lý hoá học này tạo ra 2 bề mặt có màu khác nhau, đồng thời tạo tính chống ăn mòn cho tấm kim loại đã qua xử lý.
Phần thép đua ra này ngoài tác dụng design mặt đứng, nó còn giúp cho chủ nhà có chỗ để đồ đạc khi có nhu cầu chill ngoài ban công.

Thay vì ban công kính được dán những tấm film mờ thường thấy, ban công sử dụng thép expand chắc chắn sẽ không thể cản tầm nhìn từ ngoài vào trong một cách hiệu quả, đồng thời hệ lỗ rỗng trên bề mặt nhiều khả năng sẽ tạo nên những âm thanh “gió hú” vào những ngày có gió to.

Thiết kế thường nhật dù phổ thông, nhưng tính năng thì rất ổn định và đảm bảo. (ảnh random trên mạng)

Nhìn từ trên xuống, hệ lam gỗ ở tầng 2 kết nối với hệ khung thép, hầu như không có tác dụng che nắng che mưa, cũng không phải yếu tố quá cần với ngoại cảnh kiến trúc, nên đối với người viết thì đây chỉ đơn thuần là sự vui chơi hơi quá đà của người thiết kế.      

Lãng phí?

Ở phần ngoại cảnh công trình, quán cafe ở tầng 1 được bố trí hệ ghế ở bên ngoài, nhưng phần cạnh nhỏ của các tấm gỗ thì ở trạng thái lỗ rỗng, làm tăng nguy cơ đọng nước, giảm độ bền của tấm gỗ và làm bẩn quần áo của khách (thường thì phần cạnh nhỏ (小口) này luôn được để tâm xử lý trong các công trình tại Nhật vì đôi khi nó lại là phần gây chú ý nhất khi nhìn vào tổng thể)

Tùy vào sở thích thiết kế mà sẽ có người chọn show cạnh nhỏ dưới dạng kín hoặc lỗ rỗng.

Cuối cùng là backyard của công trình, về cơ bản thì backyard của các công trình kiến trúc là một nơi “không mấy người nhìn” nên “có thể xấu một chút”, và là “nơi để bớt tiền cho chủ đầu tư – bằng cách sử dụng các vật liệu rẻ tiền hơn”, nhưng việc có một vị trí mà người đi đường có thể nhìn thấy rõ thép nền như thế này cũng làm cho người xem phải suy tư đôi chút.

Ví dụ như thép nền có thể ẩn sau bức tường, phần lam gỗ cố gắng đua dài ra hơn một chút thì có thể phần nhìn sẽ mềm mại hơn.

Công trình về concept thì rất ổn, nhưng nếu nhìn kỹ từng chi tiết thì đôi khi cũng có những chữ “ủa” vang lên. Dĩ nhiên thực tế công trường sẽ có những lúc không thể làm gì khác ngoài việc phải thực hiện theo những chữ “ủa” bên trên, phận là người đi xem công trình và không biết những câu chuyện đằng sau thì “phán” là một trong những đặc quyền của người xem (như mình).

Công trình này dù có designer giám sát ý tưởng, nhưng được thiết kế chủ yếu bởi một văn phòng bất động sản nên đôi khi có những điểm mà người “phán” cảm thấy hơi bất cập, ở những số kế tiếp mình sẽ tiếp tục giới thiệu những công trình “bình thường” hơn mà mình có dịp ngó nghiêng để mọi người có thể bổ sung thêm nguồn tư liệu về những không gian sống ở Tokyo.

——- Tuan Nguyen Quang ——

Đăng bởi Tuan Nguyen Quang

A hopeless observer wandering through the world

Bình luận về bài viết này